Nagłe zatrzymanie krążenia może wystąpić praktycznie wszędzie – w domu, sklepie, biurze, hali produkcyjnej, urzędzie czy obiekcie sportowym. Gdy poszkodowany przestaje prawidłowo oddychać, o powodzeniu akcji ratunkowej mogą decydować pierwsze minuty.

Dlatego coraz więcej pracodawców decyduje się na zakup AED do firmy. Automatyczny defibrylator zewnętrzny może być dostępny jeszcze zanim na miejsce dotrze zespół ratownictwa medycznego.

Pojawia się jednak kilka podstawowych pytań:

• czy AED w firmie jest obowiązkowe,
• kto może użyć defibrylatora,
• gdzie najlepiej go umieścić,
• jaki defibrylator wybrać do biura, magazynu albo hali produkcyjnej,
• czy pracownicy powinni przejść szkolenie z obsługi AED?

Poniżej odpowiadamy na najważniejsze z nich.

Czy AED w firmie jest obowiązkowe w 2026 roku?

Na początek najważniejsza informacja: Kodeks pracy nie wskazuje automatycznego defibrylatora AED jako obowiązkowego wyposażenia każdego zakładu pracy.

Art. 209¹ Kodeksu pracy zobowiązuje natomiast pracodawcę między innymi do zapewnienia środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy, wyznaczenia pracowników do jej udzielania oraz zapewnienia łączności ze służbami ratunkowymi. Zakres tych działań powinien być dostosowany do rodzaju działalności, liczby pracowników i innych osób przebywających w zakładzie oraz poziomu występujących zagrożeń.

Oznacza to, że nie istnieje ogólny przepis nakazujący każdej firmie zakup AED tylko dlatego, że zatrudnia pracowników.

Nie oznacza to jednak, że defibrylator jest zbędny.

W wielu zakładach pracy jego obecność może być bardzo uzasadnionym elementem rozbudowanego systemu pierwszej pomocy – szczególnie tam, gdzie przebywa jednocześnie dużo osób lub dojazd służb ratunkowych może potrwać dłużej.

Dlaczego warto posiadać AED w miejscu pracy?

Europejska Rada Resuscytacji w aktualnych Wytycznych 2025 podkreśla znaczenie szybkiego rozpoznania zatrzymania krążenia, rozpoczęcia RKO oraz możliwie wczesnej defibrylacji. RKO i wczesna defibrylacja zostały ujęte razem jako jeden z kluczowych elementów aktualnego łańcucha przeżycia.

Problem polega na tym, że w przypadku nagłego zatrzymania krążenia nie można po prostu czekać na przyjazd karetki.

Świadkowie zdarzenia powinni rozpocząć działania wcześniej.

Jeżeli AED znajduje się kilkadziesiąt metrów od poszkodowanego, pracownik może przynieść urządzenie i rozpocząć jego używanie podczas prowadzonej akcji ratunkowej.

Jeżeli najbliższy defibrylator znajduje się natomiast kilka budynków dalej, w zamkniętym urzędzie albo po drugiej stronie zakładu przemysłowego, jego praktyczna dostępność może być niewielka.

Dlatego przy planowaniu systemu pierwszej pomocy trzeba patrzeć nie tylko na sam fakt posiadania urządzenia, ale również na czas potrzebny do jego przyniesienia.

Więcej na temat kolejnych etapów postępowania podczas NZK przeczytasz w naszym poradniku dotyczącym łańcucha przeżycia.

W jakich firmach warto szczególnie rozważyć zakup AED?

Defibrylator może przydać się praktycznie w każdym miejscu pracy, ale są obiekty, w których jego zakup jest szczególnie uzasadniony.

Duże zakłady pracy

Jeżeli w jednym budynku albo kompleksie pracuje kilkaset osób, statystycznie zwiększa się również liczba osób, które każdego dnia przebywają na terenie obiektu.

Dotyczy to między innymi:

• fabryk,
• zakładów produkcyjnych,
• centrów logistycznych,
• magazynów,
• dużych biurowców.

Obiekty odwiedzane przez klientów

W przypadku sklepów, galerii handlowych, hoteli, restauracji czy obiektów usługowych AED chroni nie tylko pracowników.

Z urządzenia można skorzystać również w sytuacji zagrożenia życia klienta, gościa lub przypadkowej osoby znajdującej się na terenie obiektu.

Obiekty sportowe

Warto rozważyć AED między innymi w:

• klubach fitness,
• siłowniach,
• halach sportowych,
• stadionach,
• basenach,
• klubach sportowych,
• centrach treningowych.

Firmy położone daleko od zespołów ratownictwa medycznego

Jeżeli zakład znajduje się poza dużą miejscowością, w strefie przemysłowej albo w miejscu o utrudnionym dojeździe, przygotowanie własnego systemu pierwszej pomocy nabiera jeszcze większego znaczenia.

Miejsca, w których regularnie przebywa dużo osób

AED warto również rozważyć w:

• szkołach,
• urzędach,
• domach kultury,
• kościołach,
• hotelach,
• centrach konferencyjnych,
• zakładach usługowych,
• obiektach użyteczności publicznej.

Gdzie umieścić AED w firmie?

Zakup defibrylatora to dopiero pierwszy krok.

Urządzenie musi być przede wszystkim łatwo dostępne.

Jednym z najczęstszych błędów organizacyjnych byłoby przechowywanie AED:

• w zamkniętym gabinecie dyrektora,
• w szafie dostępnej tylko dla wybranych osób,
• w pomieszczeniu zamykanym po określonej godzinie,
• w magazynie oddalonym od miejsc, w których przebywają pracownicy.

AED powinno znajdować się w dobrze widocznym i możliwie centralnym punkcie obiektu.

Dobrymi lokalizacjami mogą być na przykład:

• recepcja,
• główny korytarz,
• hol wejściowy,
• portiernia,
• punkt ochrony,
• pomieszczenie pierwszej pomocy,
• przestrzeń w pobliżu głównego ciągu komunikacyjnego.

Lokalizację warto oznaczyć zgodnie z przyjętym systemem oznakowania, a pracowników poinformować, gdzie znajduje się urządzenie.

AED wewnątrz czy na zewnątrz budynku?

To zależy od charakteru obiektu.

W biurze czy niewielkiej firmie urządzenie najczęściej znajduje się wewnątrz budynku. W przypadku dużych zakładów, obiektów sportowych, szkół, urzędów czy przestrzeni dostępnych przez całą dobę warto rozważyć umieszczenie urządzenia w odpowiednio zabezpieczonej szafce.

Trzeba pamiętać, że nie każdy defibrylator może być po prostu powieszony na zewnętrznej ścianie.

Urządzenie należy chronić między innymi przed:

• niską i wysoką temperaturą,
• wilgocią,
• wodą,
• pyłem,
• uszkodzeniem mechanicznym,
• nieuprawnionym przemieszczeniem.

Do zastosowań zewnętrznych przeznaczone są specjalne obudowy i kapsuły zabezpieczające AED. W ofercie sklepu znajdują się między innymi szafki z systemem grzania i chłodzenia przeznaczone do przechowywania defibrylatorów na zewnątrz budynków.

Jaki defibrylator AED wybrać do firmy?

Nie należy kierować się wyłącznie ceną urządzenia.

Defibrylator kupowany do firmy powinien być przede wszystkim prosty w obsłudze, niezawodny i dopasowany do warunków, w których będzie przechowywany.

1. Automatyczny czy półautomatyczny?

Na rynku dostępne są dwa podstawowe rozwiązania.

AED półautomatyczny analizuje rytm serca i – jeżeli defibrylacja jest wskazana – poleca użytkownikowi naciśnięcie przycisku wyładowania.

AED automatyczny po odpowiednim ostrzeżeniu może samodzielnie wykonać wyładowanie.

Oba typy urządzeń prowadzą osobę udzielającą pomocy za pomocą komunikatów.

2. Komunikaty w języku polskim

Jeżeli AED ma być wykorzystywane przez pracowników firmy lub osoby postronne, czytelne komunikaty głosowe w języku polskim są bardzo istotne.

Użytkownik znajdujący się pod wpływem stresu powinien otrzymywać proste polecenia dotyczące kolejnych czynności.

3. Automatyczne testy urządzenia

Dobry AED regularnie kontroluje własny stan techniczny.

W zależności od modelu autotest może obejmować między innymi:

• baterię,
• elektronikę,
• elektrody,
• gotowość urządzenia do pracy.

Dzięki temu osoba odpowiedzialna za wyposażenie firmy może szybko zauważyć problem.

4. Dostępność materiałów eksploatacyjnych

Przed zakupem warto sprawdzić:

• ile kosztują elektrody,
• jaki jest ich okres przydatności,
• ile kosztuje bateria,
• jak często należy ją wymieniać,
• czy części są łatwo dostępne w Polsce.

Cena samego AED nie pokazuje całkowitego kosztu jego użytkowania przez kilka kolejnych lat.

5. Możliwość użycia u dzieci

Jeżeli defibrylator ma znaleźć się w:

• szkole,
• przedszkolu,
• hali sportowej,
• hotelu,
• centrum handlowym,
• obiekcie rekreacyjnym,

warto zwrócić uwagę na możliwość stosowania urządzenia również u dzieci.

W zależności od modelu może być do tego potrzebny specjalny klucz, tryb pediatryczny albo odpowiednie elektrody.

6. Odporność na trudne warunki

AED przeznaczony do biura może mieć inne wymagania niż urządzenie kupowane do kopalni, magazynu, zakładu produkcyjnego czy jednostki ratowniczej.

W trudnych warunkach warto zwrócić uwagę na klasę odporności urządzenia na wodę i pył.

Przykładowo znajdujący się w ofercie sklepu CU Medical iPAD SPR posiada odporność IP66 i jest oferowany między innymi z myślą o środowiskach o trudniejszych warunkach pracy.

Przykładowe AED do biura lub firmy

Do standardowego biura, szkoły, urzędu czy obiektu usługowego można rozważyć między innymi Philips HeartStart HS1.

Urządzenie wykonuje automatyczne autotesty, wykorzystuje komunikaty głosowe prowadzące użytkownika przez kolejne czynności, posiada możliwość zastosowania elektrod pediatrycznych, a producent przewiduje wieloletnią eksploatację urządzenia.

Zobacz: Defibrylator Philips HeartStart HS1.

Jeżeli urządzenie ma być dostępne w przestrzeni publicznej lub na zewnątrz obiektu, warto rozważyć kompletny zestaw zawierający AED wraz z odpowiednią szafką.

Pełną ofertę znajdziesz w kategorii defibrylatory AED.

Czy AED zastępuje apteczkę pierwszej pomocy?

Nie.

Defibrylator ma konkretne zastosowanie związane przede wszystkim z postępowaniem podczas nagłego zatrzymania krążenia.

Nie zastąpi wyposażenia potrzebnego między innymi podczas:

• krwotoku,
• skaleczenia,
• oparzenia,
• urazu,
• złamania,
• zranienia.

Dlatego AED powinno stanowić element szerszego systemu pierwszej pomocy w firmie, a nie jego jedyne wyposażenie.

Jeżeli dopiero kompletujesz wyposażenie zakładu, zobacz również nasz poradnik: Jak wybrać zestaw do udzielania pierwszej pomocy?.

Czy pracownicy muszą przejść szkolenie z AED?

Nowoczesne defibrylatory są projektowane w taki sposób, aby prowadzić użytkownika przez kolejne etapy działania za pomocą komunikatów głosowych i wizualnych.

Nie oznacza to jednak, że szkolenie jest niepotrzebne.

W rzeczywistej sytuacji ratunkowej pojawia się stres. Poszkodowany leży na podłodze, ktoś wzywa karetkę, inni pracownicy próbują pomóc, a osoba prowadząca akcję musi jednocześnie ocenić oddech, rozpocząć RKO i użyć AED.

Osoba, która wcześniej ćwiczyła taki scenariusz na fantomie i trenażerze AED, zazwyczaj znacznie lepiej wie, jak zorganizować działania.

Dobre szkolenie powinno obejmować między innymi:

1. rozpoznanie osoby nieprzytomnej,
2. ocenę prawidłowego oddechu,
3. wezwanie pomocy,
4. rozpoczęcie RKO,
5. przyniesienie i uruchomienie AED,
6. prawidłowe naklejenie elektrod,
7. bezpieczeństwo podczas analizy rytmu i wyładowania,
8. kontynuowanie RKO zgodnie z poleceniami urządzenia.

W Dla Ratownika i Medyka prowadzimy szkolenia z pierwszej pomocy dla pracowników i instytucji obejmujące między innymi podstawowe zabiegi resuscytacyjne BLS oraz użycie AED.

Jak użyć AED podczas nagłego zatrzymania krążenia?

Jeżeli osoba:

• nie reaguje,
• nie oddycha prawidłowo,

należy wezwać pomoc i rozpocząć postępowanie zgodnie z aktualnymi zasadami resuscytacji.

Jeżeli ktoś jest obok, można polecić mu przyniesienie AED.

Po uruchomieniu urządzenia należy słuchać jego poleceń.

W typowym scenariuszu konieczne będzie:

1. odsłonięcie klatki piersiowej,
2. naklejenie elektrod zgodnie z ilustracją,
3. odsunięcie się od poszkodowanego podczas analizy,
4. wykonanie wyładowania, jeżeli urządzenie je zaleci,
5. natychmiastowe kontynuowanie RKO zgodnie z komunikatami AED.

Defibrylator analizuje rytm serca i nie zaleca wyładowania w każdej sytuacji.

Szczególnie ważna jest również prawidłowa ocena oddechu. Pojedyncze westchnięcia, sapanie lub nieregularne „łapanie powietrza” mogą być oddechem agonalnym, a nie prawidłowym oddechem.

Więcej na ten temat: Co to jest oddech agonalny?.

Kto powinien odpowiadać za AED w firmie?

Samo powieszenie urządzenia na ścianie nie wystarczy.

Warto wyznaczyć osobę odpowiedzialną za okresową kontrolę:

• wskaźnika gotowości urządzenia,
• terminu ważności elektrod,
• terminu ważności baterii,
• stanu szafki lub kapsuły,
• kompletności dodatkowego wyposażenia.

Dobrym rozwiązaniem jest prowadzenie krótkiej karty kontroli urządzenia.

Pozwala to uniknąć sytuacji, w której AED znajduje się na ścianie od kilku lat, ale nikt nie sprawdził terminu przydatności elektrod albo stanu baterii.

Ile AED powinno znajdować się w firmie?

Nie istnieje jedna liczba odpowiednia dla każdego zakładu.

W niewielkim biurze jedno centralnie umieszczone AED może zapewniać łatwy dostęp do urządzenia.

Sytuacja wygląda inaczej w zakładzie posiadającym:

• kilka hal,
• kilka pięter,
• rozległy teren zewnętrzny,
• oddalone od siebie magazyny,
• kilka osobnych budynków.

W takim przypadku jeden defibrylator znajdujący się przy głównym wejściu może być zbyt daleko od części pracowników.

Dlatego liczbę i rozmieszczenie AED warto analizować w kontekście rzeczywistego czasu potrzebnego na dotarcie do urządzenia i powrót do poszkodowanego.

AED w firmie to nie tylko zakup sprzętu

Skuteczny system pierwszej pomocy powinien składać się z kilku elementów.

Potrzebne są:

sprzęt + dostępność + oznakowanie + przeszkoleni pracownicy + regularna kontrola.

Dopiero takie podejście powoduje, że defibrylator nie jest urządzeniem wiszącym przez lata na ścianie, ale rzeczywistym elementem systemu bezpieczeństwa.

Jeżeli planujesz zakup AED do biura, zakładu pracy, szkoły, urzędu, obiektu sportowego lub przestrzeni publicznej, sprawdź dostępne defibrylatory AED.

W przypadku wątpliwości dotyczących wyboru konkretnego modelu warto dopasować urządzenie do miejsca montażu, liczby użytkowników oraz warunków, w których będzie przechowywane.

Najczęściej zadawane pytania – AED w firmie

Czy AED jest obowiązkowe w każdej firmie?

Nie wynika taki powszechny obowiązek z art. 209¹ Kodeksu pracy. Pracodawca ma natomiast obowiązek zapewnić środki potrzebne do udzielania pierwszej pomocy, a ich zakres powinien być dostosowany między innymi do rodzaju działalności, liczby osób oraz występujących zagrożeń.

Czy warto kupić AED do małej firmy?

Może to być uzasadnione również w małej firmie, szczególnie jeżeli w obiekcie regularnie przebywają klienci, pracownicy albo osoby z zewnątrz. Przy decyzji warto uwzględnić również dostępność innych AED w okolicy i czas dotarcia zespołów ratownictwa medycznego.

Czy osoba bez wykształcenia medycznego może obsłużyć AED?

AED są projektowane również z myślą o świadkach zdarzenia. Urządzenie analizuje rytm serca oraz prowadzi użytkownika za pomocą komunikatów. Praktyczne szkolenie z BLS/AED zdecydowanie zwiększa jednak pewność działania.

Gdzie najlepiej zamontować AED?

W miejscu dobrze widocznym, oznakowanym i łatwo dostępnym. Nie powinno być przechowywane w pomieszczeniu, do którego dostęp mają tylko wybrane osoby.

Czy AED może wisieć na zewnątrz budynku?

Tak, ale powinno być umieszczone w odpowiedniej szafce lub kapsule przystosowanej do warunków zewnętrznych i wymagań konkretnego modelu AED.

Co trzeba wymieniać w defibrylatorze?

Najczęściej okresowej wymiany wymagają przede wszystkim elektrody oraz bateria. Konkretne terminy zależą od producenta i modelu urządzenia.

Czy AED zastępuje szkolenie z pierwszej pomocy?

Nie. Urządzenie prowadzi użytkownika przez defibrylację, ale podczas nagłego zatrzymania krążenia trzeba również prawidłowo rozpoznać sytuację, wezwać pomoc i rozpocząć RKO. Dlatego praktyczne szkolenie nadal ma bardzo duże znaczenie.