Nagłe zatrzymanie krążenia, omdlenie, uraz czy utrata przytomności mogą wydarzyć się w każdej chwili – w domu, pracy, szkole lub na ulicy. W takich sytuacjach niezwykle ważna jest umiejętność udzielenia pierwszej pomocy. Jednym z podstawowych elementów postępowania jest prawidłowe ułożenie osoby nieprzytomnej w pozycji bezpiecznej.
Choć czynność ta wydaje się prosta, wiele osób nie wie, kiedy można ją zastosować, a kiedy może przynieść więcej szkody niż pożytku. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest pozycja bezpieczna, kiedy należy ją stosować oraz jak wykonać ją krok po kroku.
Jeżeli chcesz zdobyć praktyczne umiejętności ratownicze, sprawdź nasz Kurs KPP:
https://dlaratownikaimedyka.pl/kurs-kpp-kwalifikowana-pierwsza-pomoc/
Czym jest pozycja bezpieczna?
Pozycja bezpieczna (pozycja boczna ustalona) to sposób ułożenia osoby nieprzytomnej, która oddycha prawidłowo. Jej głównym zadaniem jest utrzymanie drożności dróg oddechowych oraz zmniejszenie ryzyka zachłyśnięcia się śliną, krwią lub wymiocinami.
Prawidłowo ułożony poszkodowany ma znacznie większe szanse bezpiecznie doczekać przyjazdu Zespołu Ratownictwa Medycznego.
Kiedy należy zastosować pozycję bezpieczną?
Pozycję bezpieczną stosujemy wtedy, gdy osoba:
- jest nieprzytomna,
- oddycha prawidłowo,
- nie wymaga prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej,
- nie występują okoliczności wymagające pozostawienia jej w zastanej pozycji.
Zanim ułożysz poszkodowanego, zawsze:
- oceń bezpieczeństwo miejsca,
- sprawdź przytomność,
- oceń oddech przez maksymalnie 10 sekund,
- wezwij pomoc pod numerem 112 lub 999.
Kiedy NIE stosować pozycji bezpiecznej?
Nie wolno układać poszkodowanego w pozycji bocznej, jeżeli:
- nie oddycha,
- wystąpiło nagłe zatrzymanie krążenia,
- konieczne jest rozpoczęcie RKO,
- używany będzie defibrylator AED.
Jeżeli osoba nie oddycha, należy natychmiast rozpocząć resuscytację zgodnie z aktualnymi wytycznymi ERC.
Instrukcję znajdziesz tutaj:
Jak użyć AED?
https://dlaratownikaimedyka.pl/jak-uzyc-aed-instrukcja-krok-po-kroku-ktora-ratuje-zycie/
oraz
Czy osoba bez szkolenia poradzi sobie z obsługą AED?
https://dlaratownikaimedyka.pl/czy-osoba-bez-szkolenia-poradzi-sobie-z-obsluga-aed/
Jak ułożyć poszkodowanego krok po kroku?
1. Oceń bezpieczeństwo
Sprawdź, czy miejsce zdarzenia nie stanowi zagrożenia dla Ciebie ani poszkodowanego.
2. Oceń przytomność
Delikatnie potrząśnij za ramiona i zapytaj:
“Czy wszystko w porządku?”
Brak reakcji oznacza konieczność dalszej oceny.
3. Oceń oddech
Odchyl głowę do tyłu, unieś żuchwę i obserwuj ruchy klatki piersiowej przez maksymalnie 10 sekund.
Jeżeli oddech jest prawidłowy, możesz przejść do ułożenia osoby w pozycji bezpiecznej.
4. Ustaw bliższą rękę
Rękę znajdującą się bliżej Ciebie ułóż pod kątem prostym względem tułowia.
5. Drugą rękę przyłóż do policzka
Przytrzymuj ją podczas obracania poszkodowanego.
6. Zegnij dalszą nogę
Stopa powinna opierać się o podłoże.
7. Obróć poszkodowanego
Pociągnij za zgiętą nogę, obracając ciało na bok.
8. Odchyl głowę
To najważniejszy element całej procedury.
Oddech musi pozostać swobodny.
9. Kontroluj oddech
Do czasu przyjazdu pogotowia regularnie sprawdzaj, czy poszkodowany nadal oddycha.
Najczęstsze błędy
Podczas szkoleń bardzo często spotykamy się z następującymi błędami:
- brak oceny oddechu,
- zbyt słabe odchylenie głowy,
- pozostawienie twarzy skierowanej do podłoża,
- brak kontroli oddechu po ułożeniu,
- pozostawienie poszkodowanego bez nadzoru.
Dlaczego pozycja bezpieczna ratuje życie?
Osoba nieprzytomna nie kontroluje swoich odruchów.
Nawet niewielka ilość śliny, krwi lub wymiocin może doprowadzić do niedrożności dróg oddechowych i zatrzymania oddechu.
Pozycja boczna ustalona minimalizuje to ryzyko, dlatego stanowi jeden z podstawowych elementów pierwszej pomocy.
A co w przypadku masywnego krwotoku?
Jeżeli u poszkodowanego występuje silny krwotok z kończyny, jego zatamowanie ma zawsze pierwszeństwo.
Najpierw należy opanować krwawienie, a dopiero później – jeżeli osoba oddycha i pozostaje nieprzytomna – rozważyć ułożenie jej w pozycji bezpiecznej.
Przeczytaj również:
Jak zatamować masywny krwotok?
https://dlaratownikaimedyka.pl/jak-zatamowac-masywny-krwotok-skuteczne-metody-krok-po-kroku/
Jeżeli sytuacja tego wymaga, zastosuj odpowiednią opaskę uciskową CAT:
Oparzenia również wymagają odpowiedniego postępowania
Jeżeli poszkodowany doznał oparzenia, warto zastosować profesjonalne opatrunki hydrożelowe.
Dowiedz się więcej:
Jak prawidłowo założyć opatrunek BurnTec?
Jak zdobyć praktyczne umiejętności?
Żaden artykuł nie zastąpi ćwiczeń praktycznych.
Podczas profesjonalnych szkoleń uczestnicy uczą się między innymi:
- oceny stanu poszkodowanego,
- resuscytacji krążeniowo-oddechowej,
- obsługi AED,
- tamowania krwotoków,
- opatrywania ran,
- ewakuacji poszkodowanych,
- prowadzenia działań zgodnie z aktualnymi wytycznymi ERC.
Jeżeli chcesz zdobyć kwalifikacje ratownika lub rozwinąć swoje umiejętności, zapraszamy na:
Kurs KPP
https://dlaratownikaimedyka.pl/kurs-kpp-kwalifikowana-pierwsza-pomoc/
oraz
Szkolenie z pierwszej pomocy
https://dlaratownikaimedyka.pl/szkolenie-pierwsza-pomoc/
Profesjonalny sprzęt zwiększa bezpieczeństwo
W sytuacjach zagrożenia życia ogromne znaczenie ma odpowiednie wyposażenie.
W sklepie Dla Ratownika i Medyka znajdziesz m.in.:
- defibrylatory AED,
- apteczki trauma,
- opaski uciskowe CAT,
- opatrunki BurnTec,
- wyposażenie PSP R1,
- sprzęt dla ratowników oraz służb mundurowych.
Podsumowanie
Pozycja bezpieczna jest jedną z najważniejszych umiejętności z zakresu pierwszej pomocy. Prawidłowo wykonana pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejsza ryzyko zadławienia u osoby nieprzytomnej.
Pamiętaj jednak o najważniejszej zasadzie – pozycję bezpieczną stosujemy wyłącznie u osoby nieprzytomnej, która oddycha prawidłowo. Jeśli oddech nie występuje, należy natychmiast rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową i użyć AED, jeśli jest dostępny.
Regularne szkolenia oraz ćwiczenia praktyczne pozwalają działać pewnie i skutecznie, gdy liczy się każda sekunda.