„Dobra apteczka to nie ta, która ma najwięcej wyposażenia. Dobra apteczka to ta, która zawiera potrzebny sprzęt, jest dostępna i użytkownik potrafi z niej skorzystać.”

Apteczka pierwszej pomocy jest jednym z podstawowych elementów przygotowania na wypadek nagłego zachorowania, urazu lub innego zdarzenia wymagającego szybkiej reakcji.

Może znajdować się w biurze, szkole, samochodzie, zakładzie produkcyjnym, warsztacie, obiekcie sportowym czy domu.

Samo posiadanie apteczki nie oznacza jednak jeszcze, że jesteśmy dobrze przygotowani.

Możemy kupić rozbudowany zestaw zawierający kilkadziesiąt elementów, a mimo to podczas rzeczywistego zdarzenia stracić cenne minuty na:

• szukanie apteczki,
• otwieranie opakowania,
• odnalezienie odpowiedniego wyposażenia,
• zastanawianie się, do czego służy dany element,
• próbę przypomnienia sobie, jak go użyć.

Dlatego dobrze przygotowany zestaw do udzielania pierwszej pomocy powinien spełniać kilka podstawowych warunków.

Powinien być:

DOSTĘPNY → OZNAKOWANY → DOSTOSOWANY → KOMPLETNY → REGULARNIE KONTROLOWANY

A osoby, które mogą z niego korzystać, powinny wiedzieć:

GDZIE JEST → CO ZAWIERA → KIEDY TEGO UŻYĆ → JAK TEGO UŻYĆ

Gdzie powinna znajdować się apteczka pierwszej pomocy?

Zestawy pierwszej pomocy powinny znajdować się przede wszystkim tam, gdzie istnieje możliwość wystąpienia zdarzenia wymagającego udzielenia pomocy.

Dotyczy to między innymi:

• zakładów pracy,
• biur,
• szkół i placówek oświatowych,
• obiektów sportowych,
• hal produkcyjnych,
• magazynów,
• warsztatów,
• pojazdów,
• miejsc prowadzenia prac terenowych,
• obiektów użyteczności publicznej,
• miejsc zamieszkania.

Nie oznacza to jednak, że w każdym z tych miejsc powinniśmy umieścić identyczny zestaw.

Apteczkę dobiera się przede wszystkim do miejsca, zagrożeń i osób, które mogą z niej korzystać.

To jedna z najważniejszych zasad.

1. Apteczka pierwszej pomocy musi być łatwo dostępna

W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia liczy się czas.

Dlatego nawet najlepiej wyposażona apteczka nie spełni swojego zadania, jeżeli będzie:

• zamknięta w niedostępnym pomieszczeniu,
• schowana głęboko w szafie,
• przechowywana w miejscu znanym tylko jednej osobie,
• zamknięta na klucz, do którego dostęp ma wyłącznie kierownik,
• źle oznakowana.

Dobra lokalizacja apteczki powinna być:

widoczna → oznakowana → dostępna → znana użytkownikom

Warto zrobić prosty test.

Zapytaj pracowników:

„Czy wiecie, gdzie znajduje się najbliższa apteczka?”

A następnie:

„Czy możecie dostać się do niej w tej chwili?”

Może się okazać, że firma formalnie posiada kilka apteczek, ale w praktyce ich szybkie wykorzystanie byłoby problemem.

2. Apteczka powinna być odpowiednio oznakowana

Osoba, która nigdy wcześniej nie korzystała z apteczki znajdującej się w danym budynku, powinna być w stanie ją szybko odnaleźć.

Dlatego znaczenie ma nie tylko samo oznaczenie zestawu.

W większych obiektach warto również zwrócić uwagę na oznaczenie drogi prowadzącej do punktu pierwszej pomocy lub miejsca przechowywania wyposażenia.

Wyobraźmy sobie dużą halę produkcyjną.

Pracownik ulega poważnemu urazowi.

Jeden ze świadków rozpoczyna udzielanie pomocy, a druga osoba otrzymuje polecenie:

„Przynieś apteczkę.”

Nie powinno wtedy paść pytanie:

„A gdzie ona jest?”

Lokalizacja podstawowego sprzętu ratunkowego powinna być znana osobom przebywającym w obiekcie.

3. Jakie wyposażenie powinna zawierać apteczka?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań:

„Co powinna zawierać dobra apteczka pierwszej pomocy?”

Problem polega na tym, że nie istnieje jeden zestaw idealny do każdego zastosowania.

Zanim zaczniemy dobierać wyposażenie, lepiej zadać inne pytanie:

„Do jakiego zdarzenia może dojść właśnie w tym miejscu?”

Dopiero później możemy zastanawiać się nad wyposażeniem.

Pod uwagę warto wziąć między innymi:

• charakter miejsca,
• liczbę osób,
• wykonywaną pracę,
• wykorzystywane maszyny i narzędzia,
• możliwość wystąpienia określonych urazów,
• odległość od profesjonalnej pomocy,
• warunki, w których zestaw będzie przechowywany,
• poziom przeszkolenia użytkowników.

Jeżeli potrzebny jest bardziej profesjonalny zestaw przeznaczony dla ratowników, służb lub zabezpieczeń medycznych, warto sprawdzić również dostępne w sklepie zestawy ratownicze.

Apteczka do biura będzie inna niż zestaw do zakładu produkcyjnego

Porównajmy dwa miejsca.

Biuro

W typowym środowisku biurowym można przygotowywać się między innymi na:

• drobne skaleczenia,
• urazy,
• oparzenia,
• omdlenia,
• zadławienia,
• nagłe zachorowania,
• nagłe zatrzymanie krążenia.

Zakład produkcyjny lub warsztat

Tutaj dodatkowo mogą pojawić się:

• głębokie rany,
• silne krwotoki,
• urazy kończyn,
• zmiażdżenia,
• amputacje,
• oparzenia,
• urazy związane z obsługą maszyn.

Zestaw przygotowany do jednego środowiska nie musi więc odpowiadać zagrożeniom występującym w drugim.

Nie zaczynamy od listy produktów. Zaczynamy od analizy zagrożeń.

4. Normy DIN – czy warto zwracać na nie uwagę?

Przy zakupie gotowej apteczki można spotkać oznaczenia takie jak:

• DIN 13157,
• DIN 13164,
• DIN 13167.

Poszczególne oznaczenia odnoszą się do różnych rodzajów zestawów i ich zastosowania.

Nie należy jednak traktować numeru DIN jako jedynego kryterium wyboru apteczki.

Najpierw należy ustalić, gdzie zestaw będzie używany i przed jakimi zdarzeniami ma nas zabezpieczać.

Jeżeli chcesz dokładniej poznać różnice pomiędzy poszczególnymi standardami, przeczytaj również poradnik:

Normy DIN w apteczkach – DIN 13157, DIN 13164 i DIN 13167. Czym się różnią?

Dzięki temu łatwiej będzie dopasować rodzaj apteczki do miejsca jej zastosowania.

5. Standardowa apteczka czy apteczka trauma?

Nie każdy użytkownik potrzebuje specjalistycznego zestawu ratowniczego.

Są jednak miejsca i sytuacje, w których warto rozważyć bardziej rozbudowane wyposażenie umożliwiające szybką reakcję między innymi przy poważnych urazach i krwotokach.

W takim przypadku rozwiązaniem może być apteczka trauma.

Apteczki trauma przeznaczone są przede wszystkim do sytuacji, w których szczególne znaczenie ma szybkie zabezpieczenie urazów oraz tamowanie masywnych krwotoków.

W zależności od konkretnego zestawu mogą znajdować się w nich między innymi:

• opatrunki uciskowe,
• opatrunki indywidualne,
• opatrunki hemostatyczne,
• stazy taktyczne,
• folie termiczne,
• nożyczki ratownicze,
• kompresy i gazy,
• dodatkowe wyposażenie przeznaczone do zabezpieczania urazów.

Kluczowe pozostaje jednak jedno:

Sprzęt powinien odpowiadać umiejętnościom użytkownika.

Nie chodzi o to, aby włożyć do apteczki jak najwięcej specjalistycznych produktów.

Chodzi o to, aby w sytuacji zagrożenia osoba udzielająca pomocy potrafiła znaleźć i prawidłowo wykorzystać potrzebny sprzęt.

6. Więcej wyposażenia nie zawsze oznacza lepszą apteczkę

Rozbudowana apteczka może wyglądać profesjonalnie.

Ale co z tego, jeśli użytkownik po jej otwarciu zobaczy dziesiątki produktów i nie będzie wiedział, który z nich wybrać?

W pierwszej pomocy szczególnie ważna jest prostota działania.

Dlatego dobierając zestaw, należy zachować równowagę pomiędzy:

MOŻLIWYMI ZAGROŻENIAMI

a

UMIEJĘTNOŚCIAMI OSÓB UDZIELAJĄCYCH POMOCY

Wyposażenie powinno pomagać.

Nie powinno tworzyć dodatkowego problemu.

7. Sprzęt w apteczce musi iść w parze ze szkoleniem

Załóżmy, że w firmowej apteczce znajduje się specjalistyczny sprzęt przeznaczony do tamowania masywnego krwotoku.

To dobrze.

Ale pojawiają się kolejne pytania:

• Czy pracownicy wiedzą, że sprzęt znajduje się w zestawie?
• Czy potrafią go szybko znaleźć?
• Czy wiedzą, kiedy należy go zastosować?
• Czy kiedykolwiek mieli taki sprzęt w rękach?
• Czy ćwiczyli jego wykorzystanie?
• Czy potrafią zastosować go pod wpływem stresu?

Jeżeli odpowiedź brzmi „nie”, samo umieszczenie wyposażenia w apteczce daje tylko część potrzebnego przygotowania.

Dlatego wyposażenie warto połączyć z praktycznym szkoleniem z pierwszej pomocy, podczas którego uczestnicy mogą nauczyć się między innymi zasad korzystania z apteczki, tamowania krwotoków, RKO oraz obsługi AED.

Nie pokazuj apteczki. Otwórz ją.

Jednym z błędów podczas zajęć jest omawianie zestawu pierwszej pomocy bez pozwolenia uczestnikom na rzeczywiste korzystanie z jego zawartości.

Lepsza metoda?

OTWÓRZ APTECZKĘ

Uczestnicy powinni zobaczyć sposób organizacji wyposażenia.

WYJMIJ SPRZĘT

Niech każdy zobaczy, jak wyglądają poszczególne elementy.

POZWÓL GO DOTKNĄĆ

Pierwszy kontakt ze sprzętem nie powinien nastąpić podczas prawdziwego wypadku.

POZWÓL GO UŻYĆ

Jeżeli omawiasz tamowanie krwotoków – przeprowadź ćwiczenie.

Jeżeli uczysz wykonywania RKO – wykorzystaj fantom.

Jeżeli omawiasz AED – pozwól uczestnikowi samodzielnie przeprowadzić scenariusz z urządzeniem szkoleniowym.

STWÓRZ PROBLEM

Na przykład:

„Podczas pracy dochodzi do urazu. Poszkodowany intensywnie krwawi. Oto Wasz zestaw pierwszej pomocy. Działajcie.”

Teraz instruktor może sprawdzić, czy uczestnik potrafi:

OTWORZYĆ ZESTAW → ZNALEŹĆ SPRZĘT → WYBRAĆ WŁAŚCIWY ELEMENT → PRAWIDŁOWO GO UŻYĆ

To daje znacznie więcej niż pokazanie zamkniętej apteczki podczas prezentacji.

8. Jak często kontrolować apteczkę pierwszej pomocy?

Apteczka nie jest produktem, który wystarczy kupić, zawiesić na ścianie i zapomnieć o nim na kilka lat.

Powinna być regularnie kontrolowana.

Podczas przeglądu warto sprawdzić między innymi:

• kompletność wyposażenia,
• terminy ważności produktów,
• stan opakowań,
• czystość,
• ewentualne uszkodzenia,
• brakujące elementy,
• materiały zużyte podczas wcześniejszych zdarzeń,
• sposób przechowywania,
• dostępność,
• oznakowanie.

W firmach i instytucjach dobrym rozwiązaniem jest również jasne określenie, kto odpowiada za przegląd i uzupełnianie zestawu.

Jeżeli „odpowiadają wszyscy”, w praktyce może okazać się, że nie odpowiada nikt.

9. Po każdym użyciu ponownie sprawdź zawartość

Do zdarzenia doszło.

Apteczka została otwarta.

Wykorzystano kilka kompresów, rękawiczki, opatrunek i folię.

Poszkodowany otrzymał pomoc.

To jeszcze nie koniec.

Po zakończeniu zdarzenia należy ponownie sprawdzić zestaw i uzupełnić wykorzystane wyposażenie.

Nie można dopuścić do sytuacji, w której podczas kolejnego wypadku ratownik sięga po apteczkę i dopiero wtedy odkrywa, że potrzebnego produktu brakuje.

Ta sama zasada może dotyczyć również wyposażenia używanego podczas ćwiczeń.

10. Apteczka to nie wszystko – co z AED?

Przygotowując system pierwszej pomocy w firmie, szkole, urzędzie czy obiekcie sportowym, warto również zwrócić uwagę na defibrylatory AED.

Jeżeli urządzenie znajduje się w budynku, użytkownicy powinni wiedzieć:

• czy AED jest dostępne,
• gdzie dokładnie się znajduje,
• jak szybko można je dostarczyć do poszkodowanego,
• jak uruchomić urządzenie,
• jak wykonywać jego polecenia.

Podobnie jak apteczka, AED powinno być:

widoczne → odpowiednio oznakowane → łatwo dostępne → utrzymywane w gotowości

Kupienie defibrylatora i zamknięcie go w pomieszczeniu administracyjnym nie jest dobrym wykorzystaniem potencjału urządzenia.

W sytuacji nagłego zatrzymania krążenia sprzęt musi być możliwy do szybkiego odnalezienia i dostarczenia.

Osoby odpowiedzialne za wyposażenie firmy, szkoły lub innego obiektu mogą porównać dostępne defibrylatory AED w sklepie TOMCZAS-MED.

Apteczka i AED powinny być częścią systemu, a nie dekoracją na ścianie

Dobre przygotowanie do udzielania pierwszej pomocy składa się z kilku elementów.

1. Sprzęt

Posiadamy odpowiednio dobraną apteczkę i – tam, gdzie jest to zasadne – AED oraz dodatkowe wyposażenie.

2. Dostępność

Wiemy, gdzie sprzęt się znajduje i możemy szybko po niego sięgnąć.

3. Oznakowanie

Nawet osoba, która wcześniej nie korzystała z wyposażenia, może je odnaleźć.

4. Szkolenie

Użytkownicy wiedzą, kiedy i jak korzystać z wyposażenia.

5. Ćwiczenia

Nie ograniczamy się do teorii – regularnie ćwiczymy.

6. Kontrola

Dbamy o kompletność i gotowość sprzętu.

Dopiero połączenie tych elementów tworzy rzeczywisty system bezpieczeństwa.

Jeżeli chcesz przygotować pracowników lub zespół do praktycznego reagowania w sytuacjach nagłych, sprawdź szkolenia z pierwszej pomocy TOMCZAS-MED.

Jaką apteczkę pierwszej pomocy wybrać?

Przed zakupem warto odpowiedzieć sobie na siedem pytań:

1. Gdzie apteczka będzie wykorzystywana?
2. Ile osób może z niej korzystać?
3. Jakie zdarzenia mogą wystąpić w tym miejscu?
4. Jakie obrażenia są najbardziej prawdopodobne?
5. Jak szybko może dotrzeć profesjonalna pomoc?
6. Jakie umiejętności posiadają użytkownicy?
7. Kto będzie kontrolował i uzupełniał wyposażenie?

Dopiero wtedy warto przejść do wyboru konkretnego zestawu.

W sklepie TOMCZAS-MED dostępne są zarówno apteczki trauma, jak i bardziej rozbudowane zestawy ratownicze, przeznaczone do różnych zastosowań i poziomów wyszkolenia użytkowników.

Apteczka do samochodu, firmy, szkoły czy warsztatu – nie kupuj przypadkowo

To, że na produkcie znajduje się napis „apteczka pierwszej pomocy”, nie oznacza automatycznie, że będzie on najlepszym wyborem dla każdego zastosowania.

Innego zestawu może potrzebować:

• kierowca,
• nauczyciel,
• pracownik biurowy,
• pracownik budowy,
• mechanik,
• zakład przemysłowy,
• ratownik KPP,
• jednostka OSP,
• organizator imprezy,
• instruktor pierwszej pomocy.

Dlatego zamiast pytać:

„Która apteczka ma najwięcej elementów?”

lepiej zapytać:

„Która apteczka najlepiej odpowiada zagrożeniom występującym właśnie tutaj?”

To znacznie lepszy punkt wyjścia.

W przypadku bardziej wymagających zastosowań dobrym punktem wyjścia będzie porównanie profesjonalnych zestawów ratowniczych oraz apteczek trauma.

Zadanie dla przyszłego instruktora pierwszej pomocy

Jeżeli prowadzisz szkolenia, wybierz jedno miejsce:

biuro / szkoła / warsztat / zakład produkcyjny / samochód / obiekt sportowy

Następnie przygotuj analizę.

Odpowiedz:

1. Jakie zdarzenia mogą wystąpić w tym miejscu?
2. Jakie obrażenia są najbardziej prawdopodobne?
3. Jakie wyposażenie może być potrzebne?
4. Gdzie powinna znajdować się apteczka?
5. Kto będzie z niej korzystał?
6. Czy użytkownicy potrafią wykorzystać znajdujący się w niej sprzęt?
7. Kto odpowiada za kontrolę i uzupełnianie zestawu?
8. Czy w tym miejscu dostępne jest AED?
9. Czy użytkownicy wiedzą, gdzie się znajduje?
10. Czy ćwiczyli korzystanie z dostępnego wyposażenia?

Takie zadanie pomaga spojrzeć na apteczkę nie jak na plastikową skrzynkę zawieszoną na ścianie, ale jak na element całego systemu pierwszej pomocy.

Podsumowanie – jaka jest dobra apteczka pierwszej pomocy?

Dobra apteczka nie musi zawierać największej liczby produktów.

Powinna natomiast być:

DOSTĘPNA

Można po nią szybko sięgnąć.

OZNAKOWANA

Każdy potrafi ją odnaleźć.

DOSTOSOWANA

Jej zawartość odpowiada realnym zagrożeniom.

ZROZUMIAŁA

Użytkownicy wiedzą, co znajduje się w środku.

PRAKTYCZNA

Potrzebne wyposażenie można szybko znaleźć.

KOMPLETNA

Brakujące i wykorzystane materiały są uzupełniane.

KONTROLOWANA

Ktoś regularnie sprawdza jej stan.

Najważniejsza zasada pozostaje jednak niezmienna:

Sprzęt powinien iść w parze z umiejętnościami.

Bo nawet najlepszy zestaw ratowniczy nie pomoże sam.

Potrzebna jest jeszcze osoba, która wie:

GDZIE JEST → CO W NIM JEST → KIEDY TEGO UŻYĆ → JAK TEGO UŻYĆ

Jeżeli szukasz odpowiedniego wyposażenia, sprawdź apteczki trauma, zestawy ratownicze oraz defibrylatory AED dostępne w ofercie TOMCZAS-MED.

Jeżeli natomiast chcesz nauczyć się prawidłowo korzystać ze sprzętu i reagować podczas rzeczywistych zdarzeń, sprawdź szkolenie z pierwszej pomocy.

TOMCZAS-MED – sprzęt powinien iść w parze z umiejętnościami